- Kalendarium
-
Debaty
- Czy Polska będzie "Fit for 55%"?
- Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w budynku wielorodzinnym
- Gospodarowanie wodą w budynku wielorodzinnym
- Jak przeciwdziałać ubóstwu energetycznemu i zanieczyszczeniom powietrza
- Szanse rozwoju energetyki morskiej w Polsce
- E-mobility – czy tylko samochód elektryczny?
- Zielone finansowanie
- Gospodarka o obiegu zamkniętym
- Czy planowanie przestrzenne w Polsce da się naprawić?
- Czy transformacja energetyczna w Polsce oznacza wzrost bezrobocia?
- Roślinność na wokół i w budynku wielorodzinnym
- Fundusze unijne na gospodarkę niskoemisyjną
- Ekologia w modzie i tekstyliach
- Seminarium naukowe: Co ekstremalne zjawiska pogodowe mówią nam o zmianach klimatu?
- Woda w mieście - jak ją zagospodarować
- Senior czuje dobry klimat
- Przyszłość ciepłownictwa w Polsce
- Jak zmniejszyć ubóstwo energetyczne?
- Jak osiągnąć neutralny dla klimatu transport w ciągu najbliższych 30 lat?
- Jaki rynek pracy po węglu?
- Czy polska gospodarka może działać bez węgla?
- Jaką energetykę warto dotować?
- Dlaczego węgiel tanieje?
- Zielone miejsca pracy
- Miasto bez samochodu?
- Śląsk - co po węglu?
- Ustawa o energetyce odnawialnej
- Ile powinien kosztować prąd
- Szczyt klimatyczny w Limie
- Węgiel a zdrowie
- Efektywność szansą dla gospodarki
- Energetyka rozproszona
- Polska wobec celów 2030
- Biblioteka
- Wideo
- Patronaty
- Projekty
- O serwisie
- Opinie
Aktualności
O co chodzi w poprawce antysmogowej? Pytania i odpowiedzi (18836)
2015-08-24Drukuj
Dlaczego podpis prezydenta Andrzeja Dudy pod nowelizacją Ustawy Prawo Ochrony Środowiska jest ważny dla poprawy jakości powietrza w Polsce. Wyjaśniamy.
Polska to kraj o najbardziej zanieczyszczonym powietrzu w Europie. Próbą zmiany tej sytuacji jest nowelizacja Ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Wkrótce Prezydent Polski Andrzej Duda podejmie decyzję o podpisaniu ustawy. Wyjaśniamy, dlaczego będzie to decyzja o fundamentalnym dla Polski znaczeniu.
NA CZYM POLEGA POPRAWKA ANTYSMOGOWA?
Dzięki nowelizacji artykułu 96 Ustawy Prawo Ochrony Środowiska regionalne władze samorządowe będą mogły decydować jakie paliwa, a przede wszystkim w jakiego rodzaju instalacjach, mogą być wykorzystywane na danym terenie. Innymi słowy, władze samorządowe będą mogły określić wymagania emisyjne wobec domowych kotłów i pieców na węgiel.
Podobne rozwiązanie przyjęli Czesi gdzie od 2022 r. wszystkie domowe kotły muszą spełniać określony standard emisyjny (EN 303:05- 2012). W Czechach wytyczono jasny horyzont czasowy dla wyeliminowania niskiej emisji na rok 2022. Poprawka daje samorządom jedynie możliwość podejmowania takich decyzji – w żaden sposób nie zobowiązuje ich do tego.
DLACZEGO POPRAWKA ANTYSMOGOWA JEST POTRZEBNA?
Polska ma najbardziej zanieczyszczone powietrze w całej Unii Europejskiej. Największy problem mamy z zanieczyszczeniem pyłem zawieszonym i benzo[a]pirenem. Na dziesięć miast europejskich o najwyższych poziomach pyłu zawieszonego aż sześć to miasta polskie [1]. Stężenia rakotwórczego benzo[a]pirenu są w Polsce od kilku do kilkudziesięciu razy większe niż w innych krajach Unii Europejskiej [2].
Wbrew powszechnej opinii wysokie poziomy zanieczyszczeń to nie tylko problem dużych miast – to również problem mniejszych miejscowości w których przeważającym źródłem są kotły na węgiel lub drewno. Dominującym źródłem pyłów zawieszonych oraz benzo[a]pirenu jest tzw. „niska emisja”, czyli spalanie węgla i innych paliw stałych w domowych piecach i kotłach [3]. W Polsce proces ten nie jest w żaden sposób uregulowany – można spalać bardzo niskiej jakości paliwa w przestarzałych technologicznie instalacjach, zwanych potocznie „kopciuchami” czy „śmieciuchami”.
Niejednokrotnie do węgla czy drewna dorzucane są śmieci. Emisje z takich kotłów są wielokrotnie wyższe niż z kotłów nowoczesnych, spełniających wymagania emisyjne.
CZY POPRAWKA ANTYSMOGOWA UDERZY W NAJUBOŻSZYCH?
Jak już wspominano, celem poprawki nie jest wyeliminowanie spalania węgla w gospodarstwach domowych, ale ucywilizowanie tego procesu – a więc stopniowe wycofywanie z użycia pieców i kotłów, które najbardziej zanieczyszczają powietrze. Oznacza to, że osoby, które będą nadal chciały ogrzewać swoje gospodarstwa węglem, będą mogły to robić, pod warunkiem zainstalowania pieca (w tym węglowego) odpowiedniej klasy. Co więcej, w Regionalnych Programach Operacyjnych, Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a także Wojewódzkich Funduszach Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zarezerwowano znaczne środki na dotacje do wymiany najbardziej trujących pieców i kotłów.
Oznacza to, że obywatele nie pozostaną sami z kosztami zakupu nowych kotłów – państwo pokryje znaczną część tych wydatków. Przykładowo, w samym Małopolskim Regionalnym Programie Operacyjnym 2014-2020 zarezerwowano na ten cel około 500 mln zł, a w Narodowym Funduszu i Wojewódzkich Funduszach 800 mln zł, przy czym planowane już są kolejne środki. Ubóstwo energetyczne dużej części naszego społeczeństwa jest niewątpliwie jednym z poważniejszych zaniedbań cywilizacyjnych naszego kraju. Nie może ono jednak usprawiedliwiać braku działań na rzecz poprawy jakości powietrza.
Z powodu zanieczyszczenia powietrza każdego roku przedwcześnie umiera 45 000 mieszkańców Polski. Wachlarz chorób do jakich przyczynia się zanieczyszczenie powietrza jest wyjątkowo szeroki: rak płuca, zawał serca, udar mózgu, astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc, demencja starcza, autyzm, depresja i wiele, wiele innych. Koszt hospitalizacji, a także koszt społeczny przedwczesnych zgonów, wielokrotnie przewyższa koszt kompleksowego wsparcia osób ubogich, tak aby byli w stanie pokryć koszt ogrzewania, które nie zanieczyszcza powietrza. Oczywiście nic nie będzie tak tanie jak palenie mieszanką mułu węglowego i śmieci – takie zachowania zaliczyć należy jednak do patologii, a nie promować poprzez brak uregulowań prawnych.
CZY POPRAWKA ANTYSMOGOWA ZAGRAŻA POLSKIEMU PRZEMYSŁOWI WĘGLOWEMU?
Odpowiedź jest prosta – nie. Poprawka nie jest wymierzona w polski przemysł węglowy. Pozwala jedynie ucywilizować proces spalania węgla i innych paliw stałych w gospodarstwach domowych. Dzięki poprawce samorządy będą mogły zdecydować że np. na terenie danego województwa/gminy wszystkie kotły muszą spełniać standard emisyjny klasy 5 lub innej. Oznacza to, że węgiel będzie mógł być nadal wykorzystywany do ogrzewania, ale w kotłach, które w mniejszym stopniu zanieczyszczają powietrze. Szczegółowe wymagania w tym względzie będzie określał samorząd województwa (zob. niżej).
DLACZEGO TO SAMORZĄDY MAJĄ PODEJMOWAĆ DECYZJE?
Według polskiego prawa to samorządy wojewódzkie (urzędy marszałkowskie oraz sejmiki wojewódzkie) odpowiadają za jakość powietrza. To urzędy marszałkowskie sporządzają co trzy lata programy ochrony powietrza, a sejmiki przyjmują je w głosowaniu. W ramach programów sporządzane są analizy, pokazujące gdzie problem z zanieczyszczeniem powietrza jest największy i co należy zrobić aby poprawić jakość powietrza. Zatem to w samorządach leżą kompetencje do zajmowania się tym tematem. Co więcej, nie każdy region i nie każda miejscowość boryka się z taką samą skalą problemu. Najgorzej jest na południu Polski oraz w niektórych województwach położonych centralnie. Szczególnie duża skala zanieczyszczenia powietrza występuje również w miejscowościach położonych w kotlinach górskich, gdzie przewietrzanie jest utrudnione. Dlatego rozwiązania nakierowane na poprawę jakości powietrza powinny być dostosowane do uwarunkowań regionalnych czy lokalnych (skala problemu, dostępność rozwiązań alternatywnych).
[1] Dane Europejskiej Agencji Środowiska
[2] Dane Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska oraz Europejskiej Agencji Środowiska
[3] Dane Krajowego Ośrodka Inwentaryzacji i Zarządzania Emisjami
Podobne artykuły
- Powstał Polski Alarm Smogowy – lokalni aktywiści łączą siły [WIDEO]
Lokalne inicjatywy antysmogowe postanowiły połączyć siły i powołały Polski Alarm Smogowy (PAS). – Razem możemy więcej – przekonywali na konferencji w Warszawie, przedstawiając swoje postulaty.
Więcej
- Polski Alarm Smogowy do Ministerstwa Gospodarki – brakuje norm jakości węgla
Polski Alarm Smogowy zwraca się do Najwyższej Izby Kontroli z apelem o przeprowadzenie kontroli w Ministerstwie Gospodarki w związku z brakiem odpowiednich norm jakości węgla, których wprowadzenie jest kluczowe dla ograniczenia zanieczyszczenia powietrza w naszym kraju.
Więcej
- Jutro Sejm zagłosuje w sprawie ustawy antysmogowej
4 sierpnia posłowie zdecydują, czy Polacy będą mieli szansę na oddychanie czystszym powietrzem. Polski Alarm Smogowy apeluje do Posłów o głosowanie ponad podziałami politycznymi i przyjęcie nowelizacji Prawa ochrony środowiska.
Więcej
Podziel się swoją opinią
![](/content/galeria/389/0/green-energy-congress-23092021-2.png)
![](/content/galeria/389/0/chronmyklimatcircle-kopiazl.jpg)
Wybierz dział
Newsletter
Patronaty
Kalendarium
- PN
- WT
- ŚR
- CZ
- PT
- SO
- ND
Warning: Illegal string offset 'dzien' in /tpl_c/%%58^58D^58DE6355%%kalendarz.tpl.php on line 31
0
Warning: Illegal string offset 'dzien' in /tpl_c/%%58^58D^58DE6355%%kalendarz.tpl.php on line 31
0
Warning: Illegal string offset 'dzien' in /tpl_c/%%58^58D^58DE6355%%kalendarz.tpl.php on line 31
0
Warning: Illegal string offset 'dzien' in /tpl_c/%%58^58D^58DE6355%%kalendarz.tpl.php on line 31
0
Warning: Illegal string offset 'dzien' in /tpl_c/%%58^58D^58DE6355%%kalendarz.tpl.php on line 31
0
Warning: Illegal string offset 'dzien' in /tpl_c/%%58^58D^58DE6355%%kalendarz.tpl.php on line 31
0- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
Projekty
![]() |
ChronmyKlimat.pl wersja 2.0 – portal na temat zmian klimatu dla społeczeństwa i biznesu. © Copyright Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju |
Redakcja: ul. Nabielaka 15 lok. 1, 00-743 Warszawa, tel. +48 +22 8510402, -03, -04, fax +48 +22 8510400, portal@chronmyklimat.pl |
RSS
Polityka prywatności