Dlaczego węgiel tanieje?
Redukcja negatywnych skutków przyznania przejściowych bezpłatnych uprawnień do emisji dla sektora elektroenergetycznego (11829)
2010-09-28![img style='float:left; margin: 0 6px 6px 0;'](http://old.chronmyklimat.pl/theme/UploadFiles/Image/_bank_zdjec/energetyka/emisje/emisja_sxc.jpg)
W niniejszym stanowisku Climate Action Network Europe (CAN Europe) przedstawia Komisji Europejskiej oraz krajom członkowskim UE swoje rekomendacje dotyczące wdrażania art. 10c i warunków uzyskania derogacji.
Na czym polega możliwość otrzymania przejściowych, bezpłatnych uprawnień dla sektora elektroenergetycznego ?
W grudniu 2008 roku Parlament Europejski oraz kraje członkowskie UE przyjęły pakiet klimatyczno-energetyczny, którego celem jest walka ze zmianami klimatu oraz promocja odnawialnych źródeł energii. W ramach pakietu ustalono, że po roku 2012 co do zasady uprawnienia do emisji dla przedsiębiorstw sektora elektroenergetycznego objętych unijnym systemem handlu emisjami (EU ETS), będą w całości sprzedawane na aukcjach, a nie przyznawane za darmo.
Jednakże art. 10c dyrektywy EU ETS pozwala wybranym państwom członkowskim2 na ubieganie się o uzyskanie derogacji poprzez przyznanie sektorowi elektroenergetycznemu nieodpłatnych uprawnień w okresie od 2013 do 2019 roku, o ile państwa te spełnią określone warunki. Zgodnie z dyrektywą możliwe jest przyznanie do 70% nieodpłatnych pozwoleń w roku 2013, a wartość ta ma sukcesywnie i stopniowo zmniejszać się, tak by osiągnąć zero w roku 2020. W zamian za przyznanie darmowych uprawnień państwo członkowskie jest zobowiązane do zainwestowania ich wartości rynkowej w modernizację i poprawę infrastruktury energetycznej oraz w rozwój czystych technologii zapewniających zróżnicowanie miksu energetycznego.
Przyznanie przejściowych bezpłatnych uprawnień do emisji wybranym instalacjom w niektórych państwach członkowskich UE, stworzy jednak poważne ryzyko zakłóceń konkurencji w sektorze elektroenergetycznym objętym systemem EU ETS. Co więcej, darmowa alokacja uprawnień do emisji zlikwiduje bezpośrednią zachętę do inwestowania w rozwój odnawialnych źródeł energii i wykorzystanie potencjału efektywności energetycznej.
Redukcja negatywnych skutków przyznania przejściowych, bezpłatnych uprawnień
CAN Europe wzywa państwa członkowskie, aby zrezygnowały z ubiegania się o przyznanie bezpłatnych uprawnień do emisji dla sektora elektroenergetycznego. Sprzedaż całości uprawnień na aukcjach jest najprostszą, najbardziej sprawiedliwą, najefektywniejszą pod względem kosztów i najbardziej przejrzystą metodą alokacji uprawnień. Ponadto sprzedaż całości uprawnień na aukcjach zapewnia spójność środowiskową (tzw. environmental integrity) systemu EU ETS, zapobiega czerpaniu przez przedsiębiorstwa dodatkowych i nieuzasadnionych zysków (tzw. windfall profits) oraz nie tworzy nierównej konkurencji poprzez ustalenie jednakowych zasad dla wszystkich państw członkowskich instalacji elektroenergetycznych w sektorze EU ETS.
Mając na uwadze, że dyrektywa EU ETS powstała w celu „wspierania zmniejszania emisji gazów cieplarnianych w efektywny pod względem kosztów oraz skuteczny gospodarczo sposób”3, art. 10c powinien być wdrożony w taki sposób, aby realizacja jego zapisów w największym możliwym stopniu przyczyniała się do osiągnięcia tego celu. W związku w powyższym, o ile wybrane państwa członkowskie UE zdecydują się wystąpić o przyznanie bezpłatnych uprawnień, CAN Europe apeluje o taką interpretację postanowień art. 10c, aby jak najbardziej ograniczyć negatywne skutki ich wdrażania. Mamy nadzieję, że wezmą Państwo pod uwagę poniższe, bardziej szczegółowe sugestie.
Definicja „fizycznego wszczęcia” (rozpoczęcia) procesu inwestycyjnego – Art. 10c (1)
Zgodnie z art. 10c(1) „państwa członkowskie mogą przydzielić przejściowo bezpłatne uprawnienia instalacjom wytwarzającym energię elektryczną, które funkcjonowały przed dniem 31 grudnia 2008 r. lub instalacjom wytwarzającym energię elektryczną, w przypadku których proces inwestycyjny fizycznie wszczęto do tego dnia”, jednak w dyrektywie nie zdefiniowano momentu określającego „fizyczne wszczęcie” procesu inwestycyjnego.
CAN Europe zaleca ścisłą interpretację pojęcia „fizycznego wszczęcia” inwestycji. Termin ten powinien być rozumiany jako początek faktycznych prac budowlanych. Projekty, dla których jedynie przygotowanie dokumentacji bądź prace przygotowawcze4 rozpoczęły się przed wyznaczoną datą, nie powinny zostać zakwalifikowane jako uprawnione do otrzymania darmowych uprawnień. Ponadto, stosownie do regulacji obowiązujących nowe instalacje (tzw. new entrants), żadna instalacja, która po raz pierwszy otrzymała uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych po 30 czerwca 2011 nie może otrzymać bezpłatnych uprawnień na podstawie art. 10c5.
Wymagania wobec inwestycji zawartych w krajowym planie inwestycji – Art. 10c(1)
Art. 10c nakłada na państwa członkowskie, które zdecydują się wystąpić o przyznanie bezpłatnych uprawnień, obowiązek przygotowania „krajowego planu przewidującego inwestycje w zakresie modernizacji i podnoszenia jakości infrastruktury oraz czystych technologii (...) na wielkość odpowiadającą w możliwym zakresie wartości rynkowej bezpłatnych uprawnień”, które miałyby zostać przyznane instalacjom elektroenergetycznym. Zgodnie z zapisami dyrektywy inwestycje określone w planie mają służyć dywersyfikacji struktury energetycznej i źródeł dostaw.
CAN Europe zaleca, aby warunek modernizacji i podnoszenia jakości infrastruktury oraz rozwoju czystych technologii został doprecyzowany w taki sposób, aby jego realizacja mogła skutecznie przyczyniać się do osiągnięcia głównego celu dyrektywy EU ETS, czyli redukcji emisji gazów cieplarnianych. W związku z powyższym wobec krajowych planów inwestycji oraz wobec zawartych w nich projektów powinny zostać zastosowane następujące kryteria:
Na czym polega możliwość otrzymania przejściowych, bezpłatnych uprawnień dla sektora elektroenergetycznego ?
W grudniu 2008 roku Parlament Europejski oraz kraje członkowskie UE przyjęły pakiet klimatyczno-energetyczny, którego celem jest walka ze zmianami klimatu oraz promocja odnawialnych źródeł energii. W ramach pakietu ustalono, że po roku 2012 co do zasady uprawnienia do emisji dla przedsiębiorstw sektora elektroenergetycznego objętych unijnym systemem handlu emisjami (EU ETS), będą w całości sprzedawane na aukcjach, a nie przyznawane za darmo.
Jednakże art. 10c dyrektywy EU ETS pozwala wybranym państwom członkowskim2 na ubieganie się o uzyskanie derogacji poprzez przyznanie sektorowi elektroenergetycznemu nieodpłatnych uprawnień w okresie od 2013 do 2019 roku, o ile państwa te spełnią określone warunki. Zgodnie z dyrektywą możliwe jest przyznanie do 70% nieodpłatnych pozwoleń w roku 2013, a wartość ta ma sukcesywnie i stopniowo zmniejszać się, tak by osiągnąć zero w roku 2020. W zamian za przyznanie darmowych uprawnień państwo członkowskie jest zobowiązane do zainwestowania ich wartości rynkowej w modernizację i poprawę infrastruktury energetycznej oraz w rozwój czystych technologii zapewniających zróżnicowanie miksu energetycznego.
Przyznanie przejściowych bezpłatnych uprawnień do emisji wybranym instalacjom w niektórych państwach członkowskich UE, stworzy jednak poważne ryzyko zakłóceń konkurencji w sektorze elektroenergetycznym objętym systemem EU ETS. Co więcej, darmowa alokacja uprawnień do emisji zlikwiduje bezpośrednią zachętę do inwestowania w rozwój odnawialnych źródeł energii i wykorzystanie potencjału efektywności energetycznej.
Redukcja negatywnych skutków przyznania przejściowych, bezpłatnych uprawnień
CAN Europe wzywa państwa członkowskie, aby zrezygnowały z ubiegania się o przyznanie bezpłatnych uprawnień do emisji dla sektora elektroenergetycznego. Sprzedaż całości uprawnień na aukcjach jest najprostszą, najbardziej sprawiedliwą, najefektywniejszą pod względem kosztów i najbardziej przejrzystą metodą alokacji uprawnień. Ponadto sprzedaż całości uprawnień na aukcjach zapewnia spójność środowiskową (tzw. environmental integrity) systemu EU ETS, zapobiega czerpaniu przez przedsiębiorstwa dodatkowych i nieuzasadnionych zysków (tzw. windfall profits) oraz nie tworzy nierównej konkurencji poprzez ustalenie jednakowych zasad dla wszystkich państw członkowskich instalacji elektroenergetycznych w sektorze EU ETS.
Mając na uwadze, że dyrektywa EU ETS powstała w celu „wspierania zmniejszania emisji gazów cieplarnianych w efektywny pod względem kosztów oraz skuteczny gospodarczo sposób”3, art. 10c powinien być wdrożony w taki sposób, aby realizacja jego zapisów w największym możliwym stopniu przyczyniała się do osiągnięcia tego celu. W związku w powyższym, o ile wybrane państwa członkowskie UE zdecydują się wystąpić o przyznanie bezpłatnych uprawnień, CAN Europe apeluje o taką interpretację postanowień art. 10c, aby jak najbardziej ograniczyć negatywne skutki ich wdrażania. Mamy nadzieję, że wezmą Państwo pod uwagę poniższe, bardziej szczegółowe sugestie.
Definicja „fizycznego wszczęcia” (rozpoczęcia) procesu inwestycyjnego – Art. 10c (1)
Zgodnie z art. 10c(1) „państwa członkowskie mogą przydzielić przejściowo bezpłatne uprawnienia instalacjom wytwarzającym energię elektryczną, które funkcjonowały przed dniem 31 grudnia 2008 r. lub instalacjom wytwarzającym energię elektryczną, w przypadku których proces inwestycyjny fizycznie wszczęto do tego dnia”, jednak w dyrektywie nie zdefiniowano momentu określającego „fizyczne wszczęcie” procesu inwestycyjnego.
CAN Europe zaleca ścisłą interpretację pojęcia „fizycznego wszczęcia” inwestycji. Termin ten powinien być rozumiany jako początek faktycznych prac budowlanych. Projekty, dla których jedynie przygotowanie dokumentacji bądź prace przygotowawcze4 rozpoczęły się przed wyznaczoną datą, nie powinny zostać zakwalifikowane jako uprawnione do otrzymania darmowych uprawnień. Ponadto, stosownie do regulacji obowiązujących nowe instalacje (tzw. new entrants), żadna instalacja, która po raz pierwszy otrzymała uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych po 30 czerwca 2011 nie może otrzymać bezpłatnych uprawnień na podstawie art. 10c5.
Wymagania wobec inwestycji zawartych w krajowym planie inwestycji – Art. 10c(1)
Art. 10c nakłada na państwa członkowskie, które zdecydują się wystąpić o przyznanie bezpłatnych uprawnień, obowiązek przygotowania „krajowego planu przewidującego inwestycje w zakresie modernizacji i podnoszenia jakości infrastruktury oraz czystych technologii (...) na wielkość odpowiadającą w możliwym zakresie wartości rynkowej bezpłatnych uprawnień”, które miałyby zostać przyznane instalacjom elektroenergetycznym. Zgodnie z zapisami dyrektywy inwestycje określone w planie mają służyć dywersyfikacji struktury energetycznej i źródeł dostaw.
CAN Europe zaleca, aby warunek modernizacji i podnoszenia jakości infrastruktury oraz rozwoju czystych technologii został doprecyzowany w taki sposób, aby jego realizacja mogła skutecznie przyczyniać się do osiągnięcia głównego celu dyrektywy EU ETS, czyli redukcji emisji gazów cieplarnianych. W związku z powyższym wobec krajowych planów inwestycji oraz wobec zawartych w nich projektów powinny zostać zastosowane następujące kryteria:
- Projekty powinny ograniczać się do inwestycji związanych z produkcją i dystrybucją energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych bądź poprawą efektywności istniejących elektrowni.
- Projekty związane z rozwojem sieci energetycznej powinny służyć przede wszystkim integracji odnawialnych źródeł energii z siecią, poprzez m.in. zwiększanie liczby przyłączeń sieciowych dla odnawialnych źródeł energii i rozwój inteligentnych sieci przesyłowych.
- Projekty powinny bezpośrednio przyczyniać się do znaczącej redukcji emisji gazów cieplarnianych.
- Projekty powinny być dodatkowe w stosunku do inwestycji zaplanowanych6 niezależnie od wymogów dyrektywy oraz powinny być realizowane w kraju, w którym funkcjonują instalacje uprawnione do otrzymania bezpłatnych uprawnień.
- Każdy z projektów musi uwzględniać maksymalny poziom kosztów redukcji emisji dla 1 tony dwutlenku węgla. Wartość ta powinna zostać ustalona na poziomie umożliwiającym wsparcie innowacyjnych (i bardziej kosztownych) działań, a jednocześnie zapobiegającym przeszacowaniu kosztów projektu.
- IPPC BREF lub wymagania technologiczne określone w ramach EU ETS powinny być uwzględniane przy realizacji projektów, w zależności od tego, która opcja jest bardziej rygorystyczna.
- Projekty powinny być poddawane niezależnym i kompleksowym audytom energetycznym, które powinny być przeprowadzane regularnie, co najmniej raz na 3 lata.
- Projekty powinny wspierać jedynie czyste technologie. Technologie sekwestracji dwutlenku węgla (CCS) oraz rozwój energetyki jądrowej (a także inwestycje służące przedłużeniu czasu pracy działających elektrowni atomowych) nie powinny być finansowane w ramach krajowego planu inwestycji. Inwestycje takie nie przyczynią się do dywersyfikacji struktury energetycznej ani redukcji emisji gazów cieplarnianych przed rokiem 2020.
Połowa projektów zawartych w krajowych planach inwestycji powinna służyć modernizacji i podnoszeniu jakości infrastruktury elektroenergetycznej, podczas gdy druga połowa powinna przyczyniać się do dywersyfikacji struktury energetycznej poprzez wspieranie rozwoju odnawialnych źródeł energii.
Krajowe plany inwestycji powinny jasno określać cele redukcji emisji gazów cieplarnianych osiągnięte dzięki realizacji zawartych w nich inwestycji. Cele te muszą być zgodnez długoterminowymi celami redukcyjnymi Unii Europejskiej wynoszącymi 80-95% do 2050 roku w odniesieniu do roku bazowego 1990.
Definicja wartości rynkowej uprawnień do emisji – Art.10c(1)
W dyrektywie EU ETS nie określono prognozowanej rynkowej wartości uprawnień, wymagając jednocześnie aby kwota „odpowiadająca w możliwym zakresie wartości rynkowej bezpłatnych uprawnień”, została przeznaczona na realizację projektów zawartych w krajowych planach inwestycji (art. 10c(1)). Aby uniknąć zakłóceń konkurencji konieczne jest określenie prognozowanej wartości rynkowej uprawnień przed przygotowaniem przez kraje członkowskie krajowych planów inwestycji. W przygotowanej przez Komisję Europejską w 2007 roku ocenie wdrażania pakietu klimatyczno-energetycznego, przyjęto wartość uprawnień na poziomie 30 euro za tonę CO2. Przyjęta wartość posłużyła do oszacowania wdrażania kosztów pakietu dla krajów członkowskich i była brana pod uwagę podczas negocjacji zapisów dyrektywy EU ETS (w tym art. 10c), pod koniec 2008 roku. Z tego powodu ta sama wartość powinna zostać przyjęta w Wytycznych jako wartość rynkowa bezpłatnych uprawnień7.
Metodologia alokacji – art. 10c (3)
Art. 10c(3) określa dwa możliwe sposoby dystrybucji przejściowych nieodpłatnych uprawnień pomiędzy instalacje uprawnione do ich otrzymania - uprawnienia mogą być przyznane na podstawie zweryfikowanych emisji z lat 2005-2007 (tzw. grandfathering) lub w oparciu o określone wymagania technologiczne (wskaźniki wydajności, tzw. benchmarking).
CAN Europe stanowczo sprzeciwia się alokacji uprawnień na podstawie historycznych emisji (grandfathering), ponieważ metoda ta nie generuje dodatkowych zachęt do wykorzystania energooszczędnych technologii i redukcji emisji, o których mowa w art. 10a(1) dyrektywy EU ETS. CAN Europe opowiada się wykorzystaniem tzw. benchmarkingu jako metody alokacji uprawnień, z zastrzeżeniem, że wskaźnik sprawności wytwarzania energii elektrycznej powinien wynosić co najmniej 60 % (poziom sprawności efektywnego cyklu STAG/CCGT – połączenia cyklu parowego i turbin gazowych)8. Wskaźniki wydajności powinny być corocznie korygowane w celu uwzględnienia rozwoju technologii.
Liczba bezpłatnych uprawnień powinna stopniowo zmniejszać się (w równym tempie z roku na rok), tak by w 2020 roku osiągnąć zero.
Weryfikacja
W celu skutecznego wdrażania art. 10c konieczne jest stałe kontrolowanie stopnia realizacji środowiskowych celów dyrektywy9, a także zapewnienie, że rażące przypadki naruszeń będą podlegać odpowiedniej karze.
Naruszenie przyjętych regulacji powinno skutkować nałożeniem odpowiednich kar oraz zablokowaniem możliwości dalszego przydziału bezpłatnych uprawnień operatorom nieprzestrzegającym zapisów dyrektywy10. Ponadto, konieczne jest ustanowienie wymogu corocznego przygotowywania przez niezależne jednostki raportów o stanie realizacji inwestycji zawartych w krajowym planie11. Po zakończeniu inwestycji obowiązkowe powinno być przeprowadzenie kontroli oceniającej czy ich realizacja faktycznie przyczynia się do osiągnięcia zakładanych celów redukcji emisji. Wartość inwestycji powinna corocznie odpowiadać wartości przyznanych bezpłatnych uprawnień, a osiągnięta dzięki nim redukcja emisji powinna zostać nastąpić do 2020 roku (okres obowiązywania derogacji).
Udział społeczeństwa, konkurencyjność – art. 10c 5(e)
Chociaż w dyrektywie nie zapisano wymogu przeprowadzenia konsultacji społecznych dotyczących sposobów wdrażania zapisów art. 10c, to procedura taka, określona w Konwencji z Aarhus, jest standardem dla procesów decyzyjnych w sprawach środowiskowych12. Udział społeczeństwa w procesie podejmowania decyzji dotyczących sposobów wdrażania art. 10c i możliwość dostępu do informacji na temat realizacji inwestycji zawartych w krajowym planie powinny zostać zapewnione i obowiązywać w całym okresie obowiązywania derogacji.
Kraje, które zdecydują się wystąpić o przydział darmowej alokacji zobowiązane są przedstawić Komisji Europejskiej „informacje wykazujące, że przydziały uprawnień nie stwarzają nieuzasadnionych zakłóceń konkurencji” (art. 10c 5(e)). Komisja Europejska powinna w celu zapobiegawczym sprawdzić, czy sposób dystrybucji darmowych uprawnień oraz realizacja inwestycji zawartych w krajowym plan inwestycji nie stworzą zakłóceń konkurencji oraz podjąć odpowiednie środki zaradcze, o ile okaże się to konieczne.
CAN Europe wzywa do otwartych konsultacji społecznych dotyczących krajowych planów inwestycji. Konsultacje powinny być organizowane zarówno na poziomie krajowym (zanim plan zostanie zaakceptowany przez rząd państwa członkowskiego i przedłożony Komisji Europejskiej) oraz na poziomie unijnym (zanim plan zostanie zaaprobowany przez Komisję Europejską). Konsultacje społeczne powinny trwać przynajmniej 30 dni, a uwagi osób (podmiotów) biorących w nich udział powinny być w pełni wzięte pod uwagę przy pracy nad przygotowaniem i przyjęciem krajowych planów inwestycji.
Przypisy:
1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. zmieniająca Dyrektywę 2003/87/WE w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.
2. Te paostwa to Bułgaria, Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Malta, Polska, Rumunia oraz Węgry.
3. Dyrektywa 2009/29/WE
4. Np.: rozpoczęcie procesów wywłaszczeniowych, wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy czy budowa tymczasowych obiektów.
5. Art.10a Dyrektywy 2009/29/WE
6. Projekty, które byłyby zrealizowane w ramach scenariusza „business as usual” (BAU) nie powinny byd włączane do krajowego planu inwestycji.
7. Point Carbon ocena, że w trzecim okresie funkcjonowania europejskiego systemu handlu emisjami (2013-2020) cena uprawnieo osiągnie 30-55 euro za tonę CO2. Według analiz Deutsche Bank będzie ona wynosid 35-48 euro za tonę (zobacz: Marka C. Lewis „The Outlook of Carbon Prices in the EU-ETS “, Deutsche Bank AG; Stig Schjolset "From phase 2 to phase 3: Supply and demand in the EU ETS”, Point Carbon, na potrzeby Warsztatu CCAP, Bruksela, 24 marca 2010).
8. CAN Europe proponuje zastosowanie takich samych wymagao technologicznych dla sektorów poza-energetycznych objętych wspólnotowym systemem handlu emisjami.
9. Np. poza sprawdzeniem, czy roczny nieformalny raport został złożony przez operatora, powinno byd wymagane przeprowadzenie jego oceny merytorycznej.
10. Jeśli inwestycje nie są realizowane, przyznane pozwolenia powinny byd anulowane. 11. Powinny one także obejmowad sprawozdanie finansowe z realizacji inwestycji.
12. Konwencja dotycząca dostępu do informacji, społecznego udziału w procesach decyzyjnych oraz dostępu do sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, www.unece.org/env/pp/documents/cep43e.pdf
źródło: Koalicja Klimatyczna, fot. www.sxc.hu
www.koalicjaklimatyczna.org
Krajowe plany inwestycji powinny jasno określać cele redukcji emisji gazów cieplarnianych osiągnięte dzięki realizacji zawartych w nich inwestycji. Cele te muszą być zgodnez długoterminowymi celami redukcyjnymi Unii Europejskiej wynoszącymi 80-95% do 2050 roku w odniesieniu do roku bazowego 1990.
Definicja wartości rynkowej uprawnień do emisji – Art.10c(1)
W dyrektywie EU ETS nie określono prognozowanej rynkowej wartości uprawnień, wymagając jednocześnie aby kwota „odpowiadająca w możliwym zakresie wartości rynkowej bezpłatnych uprawnień”, została przeznaczona na realizację projektów zawartych w krajowych planach inwestycji (art. 10c(1)). Aby uniknąć zakłóceń konkurencji konieczne jest określenie prognozowanej wartości rynkowej uprawnień przed przygotowaniem przez kraje członkowskie krajowych planów inwestycji. W przygotowanej przez Komisję Europejską w 2007 roku ocenie wdrażania pakietu klimatyczno-energetycznego, przyjęto wartość uprawnień na poziomie 30 euro za tonę CO2. Przyjęta wartość posłużyła do oszacowania wdrażania kosztów pakietu dla krajów członkowskich i była brana pod uwagę podczas negocjacji zapisów dyrektywy EU ETS (w tym art. 10c), pod koniec 2008 roku. Z tego powodu ta sama wartość powinna zostać przyjęta w Wytycznych jako wartość rynkowa bezpłatnych uprawnień7.
Metodologia alokacji – art. 10c (3)
Art. 10c(3) określa dwa możliwe sposoby dystrybucji przejściowych nieodpłatnych uprawnień pomiędzy instalacje uprawnione do ich otrzymania - uprawnienia mogą być przyznane na podstawie zweryfikowanych emisji z lat 2005-2007 (tzw. grandfathering) lub w oparciu o określone wymagania technologiczne (wskaźniki wydajności, tzw. benchmarking).
CAN Europe stanowczo sprzeciwia się alokacji uprawnień na podstawie historycznych emisji (grandfathering), ponieważ metoda ta nie generuje dodatkowych zachęt do wykorzystania energooszczędnych technologii i redukcji emisji, o których mowa w art. 10a(1) dyrektywy EU ETS. CAN Europe opowiada się wykorzystaniem tzw. benchmarkingu jako metody alokacji uprawnień, z zastrzeżeniem, że wskaźnik sprawności wytwarzania energii elektrycznej powinien wynosić co najmniej 60 % (poziom sprawności efektywnego cyklu STAG/CCGT – połączenia cyklu parowego i turbin gazowych)8. Wskaźniki wydajności powinny być corocznie korygowane w celu uwzględnienia rozwoju technologii.
Liczba bezpłatnych uprawnień powinna stopniowo zmniejszać się (w równym tempie z roku na rok), tak by w 2020 roku osiągnąć zero.
Weryfikacja
W celu skutecznego wdrażania art. 10c konieczne jest stałe kontrolowanie stopnia realizacji środowiskowych celów dyrektywy9, a także zapewnienie, że rażące przypadki naruszeń będą podlegać odpowiedniej karze.
Naruszenie przyjętych regulacji powinno skutkować nałożeniem odpowiednich kar oraz zablokowaniem możliwości dalszego przydziału bezpłatnych uprawnień operatorom nieprzestrzegającym zapisów dyrektywy10. Ponadto, konieczne jest ustanowienie wymogu corocznego przygotowywania przez niezależne jednostki raportów o stanie realizacji inwestycji zawartych w krajowym planie11. Po zakończeniu inwestycji obowiązkowe powinno być przeprowadzenie kontroli oceniającej czy ich realizacja faktycznie przyczynia się do osiągnięcia zakładanych celów redukcji emisji. Wartość inwestycji powinna corocznie odpowiadać wartości przyznanych bezpłatnych uprawnień, a osiągnięta dzięki nim redukcja emisji powinna zostać nastąpić do 2020 roku (okres obowiązywania derogacji).
Udział społeczeństwa, konkurencyjność – art. 10c 5(e)
Chociaż w dyrektywie nie zapisano wymogu przeprowadzenia konsultacji społecznych dotyczących sposobów wdrażania zapisów art. 10c, to procedura taka, określona w Konwencji z Aarhus, jest standardem dla procesów decyzyjnych w sprawach środowiskowych12. Udział społeczeństwa w procesie podejmowania decyzji dotyczących sposobów wdrażania art. 10c i możliwość dostępu do informacji na temat realizacji inwestycji zawartych w krajowym planie powinny zostać zapewnione i obowiązywać w całym okresie obowiązywania derogacji.
Kraje, które zdecydują się wystąpić o przydział darmowej alokacji zobowiązane są przedstawić Komisji Europejskiej „informacje wykazujące, że przydziały uprawnień nie stwarzają nieuzasadnionych zakłóceń konkurencji” (art. 10c 5(e)). Komisja Europejska powinna w celu zapobiegawczym sprawdzić, czy sposób dystrybucji darmowych uprawnień oraz realizacja inwestycji zawartych w krajowym plan inwestycji nie stworzą zakłóceń konkurencji oraz podjąć odpowiednie środki zaradcze, o ile okaże się to konieczne.
CAN Europe wzywa do otwartych konsultacji społecznych dotyczących krajowych planów inwestycji. Konsultacje powinny być organizowane zarówno na poziomie krajowym (zanim plan zostanie zaakceptowany przez rząd państwa członkowskiego i przedłożony Komisji Europejskiej) oraz na poziomie unijnym (zanim plan zostanie zaaprobowany przez Komisję Europejską). Konsultacje społeczne powinny trwać przynajmniej 30 dni, a uwagi osób (podmiotów) biorących w nich udział powinny być w pełni wzięte pod uwagę przy pracy nad przygotowaniem i przyjęciem krajowych planów inwestycji.
Przypisy:
1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. zmieniająca Dyrektywę 2003/87/WE w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.
2. Te paostwa to Bułgaria, Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Malta, Polska, Rumunia oraz Węgry.
3. Dyrektywa 2009/29/WE
4. Np.: rozpoczęcie procesów wywłaszczeniowych, wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy czy budowa tymczasowych obiektów.
5. Art.10a Dyrektywy 2009/29/WE
6. Projekty, które byłyby zrealizowane w ramach scenariusza „business as usual” (BAU) nie powinny byd włączane do krajowego planu inwestycji.
7. Point Carbon ocena, że w trzecim okresie funkcjonowania europejskiego systemu handlu emisjami (2013-2020) cena uprawnieo osiągnie 30-55 euro za tonę CO2. Według analiz Deutsche Bank będzie ona wynosid 35-48 euro za tonę (zobacz: Marka C. Lewis „The Outlook of Carbon Prices in the EU-ETS “, Deutsche Bank AG; Stig Schjolset "From phase 2 to phase 3: Supply and demand in the EU ETS”, Point Carbon, na potrzeby Warsztatu CCAP, Bruksela, 24 marca 2010).
8. CAN Europe proponuje zastosowanie takich samych wymagao technologicznych dla sektorów poza-energetycznych objętych wspólnotowym systemem handlu emisjami.
9. Np. poza sprawdzeniem, czy roczny nieformalny raport został złożony przez operatora, powinno byd wymagane przeprowadzenie jego oceny merytorycznej.
10. Jeśli inwestycje nie są realizowane, przyznane pozwolenia powinny byd anulowane. 11. Powinny one także obejmowad sprawozdanie finansowe z realizacji inwestycji.
12. Konwencja dotycząca dostępu do informacji, społecznego udziału w procesach decyzyjnych oraz dostępu do sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, www.unece.org/env/pp/documents/cep43e.pdf
źródło: Koalicja Klimatyczna, fot. www.sxc.hu
www.koalicjaklimatyczna.org
![](/tpl/images/logo.png)
ChronmyKlimat.pl – portal na temat zmian klimatu dla społeczeństwa i biznesu. © Copyright Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju
Redakcja: ul. Nabielaka 15 lok. 1, 00-743 Warszawa, tel. +48 +22 8510402, -03, -04, fax +48 +22 8510400, portal@chronmyklimat.pl