Czy Polska będzie "Fit for 55%"?
Organizacje pozarządowe o Krajowym Planie Energii i Klimatu (21570)
2020-11-10W projekcie PLAN-UP połączone siły europejskich organizacji pozarządowych: Carbon Market Watch, Energy Cities, European Environmental Bureau, Transport &Environment oraz Climact także dokonały krytycznego przeglądu polskiego Krajowego Planu Energii i Klimatu w jego wersji ostatecznej z 2019 roku. Jakie są z niego wnioski?
Jaki jest polski KPEiK?
W ramach pakietu klimatyczno-energetycznego Unii Europejskiej, do 2030 r., państwa członkowskie UE są zobowiązane do opracowania krajowych planów w zakresie energii i klimatu (KPEiK) w celu określenia celów klimatyczno-energetycznych do 2030 r. Po opublikowaniu zaleceń Komisji Europejskiej (KE) dotyczących projektów krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu, Polska przedstawiła ostateczny plan pod koniec 2019 r. Dokument planu, podzielony na dwie główne części, zawiera najpierw przegląd zaktualizowanego polskiego planu, a następnie ocenia, czy wzięto pod uwagę zalecenia KE, plan jest generalnie bardziej ambitny niż obecnie wdrażane prawodawstwo, zwłaszcza w sektorach transportu, budownictwa i rolnictwa.
Co się zmieniło w stosunku do wersji pierwotnej?
Zaktualizowana wersja polskiego KPEiK jest nieco dokładniejsza niż projekt. Jednak jest on nadal niezgodny z celami klimatycznymi UE na 2030 r., nie mówiąc już o wysokich ambicjach określonych w Europejskim Zielonym Ładzie. Rządowi polskiemu nie udało się przekształcić planu w skuteczne narzędzie do koordynacji i planowania polityki, chociaż w dużej mierze uwzględnił zalecenia KE, zwłaszcza poprzez dodanie szczegółów na temat różnych działań zawartych w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu. Uwzględniono również dodatkowe działania, a główny cel w zakresie energii odnawialnej został podniesiony z 21% do 23% do 2030 r. - co jest jednak uzależnione od dodatkowego finansowania UE (należy zauważyć, że w zaleceniach KE było wymagane 25%).
Czy mogliśmy się wypowiedzieć w sprawie KPEiK?
Nadal istnieje wiele do zrobienia, zwłaszcza jeśli chodzi o udział społeczeństwa. W odniesieniu do projektu KPEiK odbyły się tylko jedne konsultacje społeczne, w okresie styczeń-luty 2019 r. W przypadku końcowego KPEiK nie przeprowadzono żadnych konsultacji społecznych.
Polityki sektorowe w KPEiK?
Polski KPEiK obejmuje zarówno nowe, jak i już wdrożone polityki, których ambicje są różne w zależności od sektora. Rolnictwo pozostaje najbardziej problematycznym sektorem, w którym nie ma działań, których konkretnym celem jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych z tego sektora. W sektorze budownictwa i transportu wprowadzono pewne drobne ulepszenia i nowe działania. Wciąż jednak brakuje ogólnych szczegółów dotyczących wdrażania i finansowania wspomnianych programów. Ponadto działania mające na celu ograniczenie emisji z budynków w nadmiernym stopniu opierają się na (niezrównoważonym) wykorzystaniu biomasy i paliwa kopalnych.
Stosunek KPEiK do wegla
Polski KPEiK podtrzymuje opór rządu wobec wycofywania węgla (w 2030 r. udział węgla w miksie elektroenergetycznym nadal będzie wynosił 56%). Urzeczywistnia się to na przykład w jednym z kluczowych programów (Program Czyste Powietrze) polegającym na prostej wymianie starych kotłów węglowych do ogrzewania domów na nowe w celu zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza w pomieszczeniach.
Rekomendacje
Jeśli bardziej pozytywne elementy planu mają zostać utrzymane i wdrożone, kluczowe będzie utrzymanie zaangażowania politycznego, uszczegółowienie planów inwestycyjnych dla każdego sektora oraz zapewnienie spójności między nimi. Aby zapewnić powszechne poparcie, polski rząd musi znacznie lepiej angażować wszystkich interesariuszy w proces podejmowania decyzji dotyczących polityki klimatycznej. W rezultacie, plan energetyczno-klimatyczny może i powinien być kluczowym narzędziem zielonej odnowy, która pomoże Polsce wyjść z pandemii Covid-19 silniejszą, bardziej odporną i bardziej zrównoważoną.
Przeczytaj pełny raport
Pełny raport oceny KPEiK wykonany w projekcie PLAN-UP można znaleźć pod linkiem:
https://cdn.webdoos.io/planup/c8%20pl%20final.pdf
„Projekt PLAN-UP został dofinansowany ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu LIFE. Publikacja nie przedstawia oficjalnego stanowiska Komisji Europejskiej. Członkiem zespołu projektu PLAN-UP jest Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju”
![](/tpl/images/logo.png)
ChronmyKlimat.pl – portal na temat zmian klimatu dla społeczeństwa i biznesu. © Copyright Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju
Redakcja: ul. Nabielaka 15 lok. 1, 00-743 Warszawa, tel. +48 +22 8510402, -03, -04, fax +48 +22 8510400, portal@chronmyklimat.pl